Je zoekt een vliegticket op, sluit je laptop, en opent hem een dag later weer in incognitomodus. Toch staat er weer een ander bedrag. De meeste mensen denken dat dit komt omdat zoekmachines hun zoekgedrag onthouden en de prijs daarop aanpassen. Dat beeld klopt niet, blijkt uit een rapport van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) van 28 september 2026.
De toezichthouder dook in 14 miljoen boekingen op 56 routes en ontdekte dat één stoel op dezelfde vlucht tijdens de verkoopperiode gemiddeld 30 tot 35 verschillende prijzen krijgt. Niet door jouw cookies, maar door een algoritme dat continu rekent aan vraag, bezettingsgraad en resterende tijd tot vertrek.
Wat de ACM precies ontdekte
Volgens het rapport van de ACM heeft ongeveer één op de drie tickets een prijs die minstens 40 procent boven het gemiddelde van die vlucht ligt. De prijs beweegt niet lineair: hij daalt eerst geleidelijk richting de vertrekdatum, maar stijgt daarna juist stevig vanaf ongeveer twee maanden voor vertrek. Dat verklaart waarom "vroeg boeken is altijd goedkoper" maar half klopt, de echte vraag is wanneer precies in die curve je zit.
Martijn Snoep, bestuursvoorzitter van de ACM, zegt daarover: "Transparantie is nodig om het maatschappelijke debat te kunnen voeren over de wenselijkheid en de gevolgen van deze ontwikkeling." De ACM organiseert begin 2027 een rondetafel om te bespreken hoe bedrijven zorgvuldiger met prijsalgoritmes kunnen omgaan.
De cookies-mythe, grondig doorgeprikt
Dit is het deel dat de meeste reizigers verkeerd hebben. Volgens NOS onderzoekt de ACM dit onderwerp al sinds 2025, juist omdat consumenten vaak niet begrijpen hoe de prijs van een vliegticket ontstaat. Snoep legt bij de NOS uit: "De bevindingen uit de luchtvaartsector zijn relevant, omdat vergelijkbare technieken ook in andere sectoren worden toegepast." En hij voegt toe: "Wij verwachten dat door AI en de beschikbaarheid van data bedrijven vaker computergestuurde prijzen zullen gaan gebruiken."
De cijfers over wat reizigers zelf denken komen uit een apart consumentenonderzoek dat Motivaction in opdracht van de ACM uitvoerde, tussen 13 en 24 oktober 2025 onder 1.090 Nederlanders die zelf een vlucht hadden geboekt. Daaruit blijkt dat 46 procent denkt dat eerdere zoekopdrachten de prijs flink beïnvloeden, en 25 procent gelooft dat het apparaat waarop je zoekt (telefoon versus laptop, bijvoorbeeld) uitmaakt. Geen van beide effecten werd in het grotere prijsonderzoek bevestigd. Clear je cookies dus gerust voor je privacy, maar verwacht er geen lagere prijs van.
Waarom de prijs dan wél steeds verandert
De schommelingen zitten niet in jouw browser, maar in het aanbod zelf. Luchtvaartmaatschappijen herberekenen de prijs voortdurend op basis van hoeveel stoelen er nog over zijn, hoe de vraag voor die specifieke dag en route zich ontwikkelt, en hoe dicht de vertrekdatum nadert. Dat is precies waarom je, als je liever met de trein door Europa reist, dit soort prijsschommelingen een stuk minder tegenkomt: treinmaatschappijen werken met eenvoudigere, voorspelbaardere prijsklassen.
Voor vliegtickets betekent dit dat timing wel degelijk telt, alleen niet op de manier die de meeste mensen denken. Niet "wis je cookies", maar "let op het patroon": prijzen die eerst dalen en dan, zo'n twee maanden voor vertrek, weer flink oplopen. Wie zijn zomervakantie al in oktober boekt, speelt daar eigenlijk al onbewust goed op in.
Niet alleen de luchtvaart
KLM reageerde zelf ook op het rapport en noemde dynamische prijsstelling "een gebruikelijk onderdeel van concurrerende consumentenmarkten," met de kanttekening dat prijzen zowel kunnen stijgen als dalen. Dat klinkt defensief, maar het past bij wat Snoep bij de NOS zegt: dit soort prijsalgoritmes duikt steeds breder op, niet alleen bij vliegtickets. Denk aan hotelkamers, huurauto's en concerttickets, overal rekent software continu uit wat de markt op dat moment kan verdragen.
Het verschil met vroeger is de snelheid waarmee dat gebeurt. Waar een reisbureau een paar jaar terug misschien één keer per dag een prijs aanpaste, gebeurt dat nu per boeking, per seconde zelfs. Wie dus nu al doorkrijgt hoe het werkt bij vliegtickets, snapt een patroon dat de komende jaren overal in de reiswereld terugkomt.
Dat maakt het ook relevant voor wie bijvoorbeeld worstelt met een vakantiebudget dat nooit klopt: een deel van die onvoorspelbaarheid zit simpelweg in hoe deze algoritmes werken, niet in iets dat je zelf fout doet.
Wat je morgen anders doet
Stop met incognito browsen in de hoop op een lagere prijs, dat kost je alleen tijd. Kijk in plaats daarvan naar het patroon: zet een paar weken voor je gewenste vertrekdatum een prijsalert, en reken erop dat de prijs ongeveer twee maanden van tevoren begint te stijgen. Boek dus niet per se zo vroeg mogelijk, maar wel vóór die stijging inzet.
Dat betekent ook dat de oude vuistregel "dinsdagmiddag boeken is goedkoper" minder houvast biedt dan je zou willen. Het algoritme kijkt naar bezettingsgraad en resterende dagen tot vertrek, niet naar de dag van de week waarop jij op zoek gaat. Volg daarom liever de prijs van je specifieke vlucht over een paar weken dan te vertrouwen op een vast moment in de week.
Onthoud verder dat de ACM dit rapport nog als concept had liggen tot 9 november 2026, er volgt dus mogelijk meer transparantie-regelgeving in de komende jaren. Tot die tijd blijft de enige betrouwbare strategie: prijzen volgen over tijd, niet over apparaten.